Gaziantep’in Bitmeyen Çilesi: Toplu Ulaşım

Büyükşehirlerimizin temel sorunlarından birisi de toplu ulaşımdır. Ülkemizin son kırk yılda hızlı şehirleşmesi sonucu toplu ulaşım büyükşehirlerin büyük sorunu haline geldi.

Turgut Özal ilk başbakan olduğu 1980’li yıllarda çok sık olarak “köyde ne işiniz var? Şehirlere gelin”, deyip dururdu. Sonunda olan oldu. Köyler boşaldı. Köylerde tarım ve hayvancılık bitti. Şehirlerimiz, tam şehirleşemedi. İlkin üstyapıyla uğraşırken, şehir altyapılarına önem verilmedi. Beton yığınları haline gelen şehirlerimiz oluştu. Gaziantep de hızla büyürken altyapı sorunlarını çözemeyen bir şehir. Bir milyona yakın Suriyeli de şehrimize gelince toplu ulaşım içinden çıkılamaz bir hale geldi.

Toplu ulaşım belediyelerin temel görevi olmasına rağmen, 12 Eylül 1980 Faşist Darbesi sonrasında ülkemizde, “toplu taşıma belediyenin görevi değil”, diyen belediye başkanları oldu. Örneğin Anavatan Partisi’nden seçilen Adana Belediye Başkanı Aytaç Durak, “toplu taşıma Belediyenin görevi değil”,  diyerek belediye otobüslerinin hizmetine son vermişti.  Daha sonraki dönemlerinde ise belediye otobüslerini törenle hizmete sokmuştu.

Gaziantep’te de belediye otobüslerinin çalıştırılması hep sorunlu olmuştur. Taşeron hizmeti ile belediye otobüslerinin çalıştırılması sıkıntı olmuştu. Bir ara Kevser Taşımacılık ile yapılan toplu taşıma hizmetleri de soruşturma konusu olmuştu. O yıllarda, “toplu taşıma hizmetinden belediye para kazanamıyor, oysa belediyenin bu işten kâr etmesi gerekir”, diyenler olmuştu.

Günümüzde Gaziantep’te toplu taşıma vatandaş için eziyet halindedir. Tramvay hattı yerine, ta baştan metro yapmak gerekiyordu. Gaziantep, tramvay için uygun bir şehir değildi. Ama üstte ve görünür olduğu için tercih edildi. Tramvay yerine belediye otobüs sayısının üç-dört katına çıkartmakla sorun çözülebilirdi. Hâlâ Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin otobüs korkusu var. Otobüs işletmek belediyeye çok zor geliyor. Otobüslerin ancak üçte biri belediye otobüsü, çoğu özel halk otobüsü. Halk otobüsçüleri de çok dertli. Halk otobüsü şoförlüğü, yapılacak bir iş değil. Uzun süreler çalışıyorlar. Otobüs sahipleriyle, halk ve belediye yetkilileri arasında eziliyorlar. Otobüs hatları da yıllar içinde hiç değişmiyor, şehirleşmeye bağlı olarak sürekli uzuyor. Çok uzun hatlar otobüs şoförlerini ve halkı yıldırıyor. Hatlar çok dolambaçlı, gittiği yeri bir kere daha dolanıyor. Şehre bağlantı yeri olan Otogar ile şehir merkezi arasındaki ulaşım çok zayıf. Şehirlerarası otobüslerin pek çok şehirde servisleri var ya da metro hatları var. Gaziantep’te Otogar’dan Üniversiteye gelmek, 20 yıldır bir saatten az sürmüyor.

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi reklamları çok seviyor. Geçen yıl kamu çalışanlarına bisiklet hediye ettiler, ama şehirde bisiklet yolları yok. Bisiklet ile yollara çıkanların kazayla karışlama olasılıkları yüksek. Yine, hidrojenle çalışan belediye otobüsü getireceğiz, deniyor. Bunu yerine belediyenin kendi çalıştırdığı belediye otobüslerinin sayısını en az üç katına çıkartmak gerekiyor. Otobüs hatlarının yeniden düzelmesi gerekiyor. Otogar ve Havalimanına toplu ulaşım hizmetinin artırılması ve düzenli hale getirilmesi gerekiyor. Belediyenin, toplu taşımanın kendi görevi olduğunu ve bu hizmetten kâr edilemeyeceğini bilmesi gerekiyor.

Halk olarak biz ne yapıyoruz?

Ne yazık ki çilekeş halkımız örgütsüz olduğu için bazen mızmızlanmaktan öte bir şey yapamıyor. Otobüslerde, tramvayda birbirimizi hırpalıyoruz.

Toplu taşımadan ucuz bir şekilde yaralanmak her Gazianteplinin hakkıdır. Bunun bizim hakkımız olduğunun bilincinde olmalıyız. Belediyelerimizden bu hakkımızı istemeliyiz. Muhtarlara bu talepleri belediyeye iletmesini söylemeliyiz. Sendikalarımızdan, derneklerimizden bu konuda çaba göstermelerini istemeliyiz.

Yıllar önce Şahinbey Köy Pazarı vardı. Köylüler orada ürünlerini pazarlıyordu. Bu pazar kapatıldı. Şimdi belediye Haydi Market diye marketler açıp kendi doğrudan pazarlıyor.

Gaziantep’te yerel yönetim, AKP iktidarının baskı politikalarının bir aracı durumundadır. Yaptıklarını aşırı övüp, yapmadıklarının üzerini örtüyor.

Seçimlerde temel haklarımızı sağlayan partilerden yana olmalıyız. Seçimlerde ona göre oy kullanmalıyız.