Yeni Torba Yasa Teklifi ile AKP’giller Zeytinliklerimizi de Katledecek

 

Yüzyılın Felaketi AKP’giller, Zeytinlik katliamına yol açacak yasal düzenlemeyi, iktidara geldikleri 2002 yılından bu yana 11’inci kez gündeme getiriyor. Geçtiğimiz günlerde, “TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda, enerji ve maden alanlarına yönelik düzenlemeleri içeren “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” AKP ve MHP oylarıyla kabul edildi.

Teklifin 11’inci maddesi zeytinlik alanlarda madencilik yapılabilmesinin önünü açıyor. Teklif kamuoyunda tepkiyle karşılanmış ve yurdun çeşitli yerlerinde eylemler yapılmıştı. Teklif önümüzdeki günlerde Meclis Genel Kurulunda görüşülecek.

AKP’giller doğamıza, havamıza, suyumuza, zeytinimize düşman. Halka düşman, bize düşman. Tek istedikleri daha fazla küp doldurmak ve işledikleri binbir suçtan ötürü yargılanmamak için ömürlerinin sonuna kadar iktidarda kalmak.

Şimdi de gözlerini zeytinliklerimize dikmiş durumdalar. Tarım Yazarı Ali Ekber Yıldırım’ın konuyla ilgili 17.06.2025 tarihli yazısına göre, AKP’giller zeytinlikleri imara, sanayiye, açma girişimlerine ilk olarak 2003’te başladılar. Yani ilk icraatlarından biri zeytinlik katliamı olacaktı. Daha sonra 17 Ocak 2006’da, 15 Temmuz 2008’de, 3 Temmuz 2009’da, 21 Nisan 2010’da, 20 Şubat 2013’te, 16 Haziran 2014’te, 17 Mayıs 2017’de, 1 Mart 2022’de ve 10 Aralık 2022’de olmak üzere bugüne kadar tam 10 kez zeytin sahaları ile ilgili yasal düzenleme girişiminde bulundular. Bugüne kadar, neyse ki bu girişimlerinde gerek kamuoyu tepkisi gerekse Danıştayda hâlâ namuslu hukukçuların yer alması sayesinde, zeytinlikleri katlederek Parababalarına peşkeş çekme amaçlarına ulaşamadılar.

Peki, ülkemizde zeytinlikleri güvence altına alan bir yasal düzenleme var mı?

Evet. 1939 yılında çıkarılan “Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun” zeytinlikleri koruma altına alıyor.

Kanuna göre, “zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede, zeytinliklerin bitkisel gelişimini ve çoğalmalarını engelleyecek kimyasal atık oluşturacak tesis yapılamaz ve işletilemez.”.

Ancak bugün geldiğimiz noktada, AKP’giller bir kez daha, zeytin sahalarının madenciliğe açılmasının önünü açacak düzenlemeyi de içeren torba yasa teklifini TBMM’ye sundular. Zeytinliklerimizi madenciliğe açarak yok edecekler.

Ve bugün Yargı onların elinde oyuncak olmuş durumda, muhalefet kendi iç hesaplaşmalarının derdinde, Emekçi Halkımızın başı iktidarıyla muhalefetiyle sağlı sollu Amerikancı partiler tarafından iyice bağlanmış durumda. Yine de halkımız tepkisini göstermeye, zeytinliklerine sahip çıkmaya çalışıyor.

Zeytin ve zeytinyağı ülkemizin önemli zenginliklerinden. Türkiye, dünyanın sayılı zeytin ve zeytinyağı üreticisi ülkeleri arasın   da.

Haziran ayı başında Meclise sunulan zeytinliklerin yok edilmesini de içeren Torba Yasa Teklifi, 2022 yılında yine AKP’giller tarafından zeytinlikleri katletmek için yapılmak istenen düzenleme ile aynı.

Peki, bu torba yasa teklifinde zeytinlikler ile ilgili düzenleme neler içeriyor?

“Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” başlıklı torba yasa teklifinin 11’inci maddesi yukarıda da belirttiğimiz gibi zeytinliklerin madenciliğe açılması ile ilgili düzenlemeleri içeriyor. Okuyalım:

“MADDE 11- 3213 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde ve ekli haritalar ile listeler eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 45- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ruhsat sahibi veya rödövansçı olan gerçek veya tüzel kişiler tarafından ülkenin elektrik ihtiyacını karşılamak üzere yürütülen madencilik faaliyetlerinin tapuda zeytinlik olarak kayıtlı veya fiili olarak üzerinde zeytinlik bulunan bu Kanuna ekli Harita ve Koordinat Listesi sınırları içinde alanlara denk gelmesi ve faaliyetlerin başka alanlarda yürütülmesinin mümkün olmaması durumunda, madencilik faaliyeti yürütülecek kısımdaki zeytin ağaçlarının maden sahalarının bulunduğu ilçe ve il sınırlarına öncelik vermek suretiyle taşınmasına, sahada madencilik faaliyetleri yürütülmesine ve bu faaliyetlere ilişkin geçici tesisler inşa edilmesine kamu yararı dikkate alınarak Bakanlıkça izin verilebilir.

“Zeytin ağaçlarının taşınmasından kaynaklanan tüm masraf ve taleplerden madencilik faaliyeti yürütmesi yönünde lehine karar verilen kişi sorumludur. Zeytin ağaçlarının taşınmasının mümkün olmadığı durumlarda ise ilgili sahada madencilik faaliyetleri yürütülmesine ve bu faaliyetlere ilişkin geçici tesisler inşa edilmesine kamu yararı dikkate alınarak Bakanlıkça izin verilebilmesi için, iznin öncesinde aralarında biyolog ve ziraat mühendisinin de bulunduğu uzman kişilerden alman görüşler doğrultusunda Bakanlıkça belirlenecek alanda dikim normlarına uygun, faaliyet yürütülecek alan ile eşdeğer büyüklükte izin verilecek maden sahalarının bulunduğu ilçe ve il sınırlarına öncelik verilmek suretiyle zeytin sahası tesis edilmesi zorunludur.

“Bu fıkra kapsamında zeytinlik olarak kayıtlı alanlar veya fiili olarak üzerinde zeytinlik bulunan alanlarda madencilik faaliyeti yürütülen her yıl için, bu sahaların rehabilitasyon çalışmalarını temin etmek üzere ruhsat sahibinden işletme ruhsat bedeli kadar ayrıca tahsilat yapılır. Bu sahalar madencilik faaliyetlerinin öncesinde sahada bulunan zeytin ağacı sayısı ile aynı sayıda zeytin ağacı dikilerek rehabilite edilir. Zeytin ağaçlarının taşınması ile zeytin sahası tesis edilmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

“Bu madde kapsamında, yeni tesis edilecek zeytin bahçeleri ile taşınacak zeytin ağaçları için Hazine taşınmazlarına ihtiyaç duyulması halinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca uygun görülenler, zeytinliği kamulaştırılan taşınmaz maliklerinden talep edenlere rayiç bedel üzerinden on yıl süreyle doğrudan kiraya verilebilir.”

Bu yasa teklifi diyor ki, madencilik faaliyeti yapılacak alan bir zeytinlikse, buradaki zeytinler ya taşınacak ya kesilecek. Yani madencilik faaliyeti ya yapılacak ya yapılacak! Zeytin ağaçları madenciliğe feda edilecek.

Yine Tarım Yazarı Ali Ekber Yıldırım’ın yazısından yararlanalım.

Ne diyor?

Zeytin ağaçları taşınacak.

Nereye taşınacak?

Önce bulunduğu il veya ilçe sınırları içerisinde bir yere taşınacak. Bu uygun değilse başka bir yere de taşınabilir. Yani diyelim ki İzmir Karaburun’da madencilik faaliyeti yapılan alanda zeytin ağaçları varsa bu zeytinler önce Karaburun’da bir yere taşınacak. Yer bulunamazsa İzmir sınırları içinde başka bir yere taşınacak. İzmir’de de yer yoksa Manisa, Aydın, Muğla’ya taşınacak. Belki de Konya’ya, Kayseri’ye taşınacak.

Böyle bir taşıma mümkün mü? Bugüne kadar başka nedenlerle taşınan ve başarılı olan bir uygulama var mıdır?

Biz duymadık. Bugüne kadar yerinden taşınmış ve başarılı bir şekilde orada tutunmuş, meyve vermeye devam etmiş zeytinliklerle ilgili bildiğimiz bir çalışma yok. Böyle bir başarı hikâyesi de yok.

Yasa teklifi taşımaya öncelik veriyor ama devam ediyor; taşıma mümkün değilse ağaçlar kesilecek. Tabiî doğrudan kesilecek demiyor, hinlik yapıyor burada teklifi hazırlayanlar. Nasıl tarif ediyorlar zeytin ağaçları keseceklerini?

“Kamu yararı dikkate alınarak aralarında biyolog ve ziraat mühendisinin de bulunduğu uzman kişilerden alınacak görüşler doğrultusunda bakanlıkça belirlenecek alanda dikim normlarına uygun, kesilen ağaçların bulunduğu alan ile eşdeğer büyüklükte zeytin sahası tesis edilecek” denilerek, kesilecek ağaçların yerine yeni ağaçlar dikileceği ifade ediliyor.

Teklifin devamında, zeytinlik alanda madencilik faaliyeti yürütülen her yıl için bu sahaların rehabilitasyonu amacıyla ruhsat sahibinden ruhsat bedeli kadar para alınacak, diyor. Yani parayı veren zeytin ağacını keser, demiş oluyor.

Peki, o güzelim zeytinlik yok edilip madencilik faaliyeti bittikten sonra ne olacak?

Kesilen zeytin ağacı kadar zeytin dikilerek o alan rehabilite edilecek. Bir zeytin ağacı en az 7-8 yaşında meyve vermeye başlar. Hadi bunu da geçelim, artık madencilik faaliyetlerinden çıkan kimyasallarla kirlenen toprakta zeytin yetişmesi ne mümkün…

Şimdi AKP’giller yasa teklifi ile zeytinlikleri madenciliğe açarken zeytinleri taşıyalım mı keselim mi, bunun kriterleri nasıl olacak, sorusunun cevabına da zeytin ağaçlarının taşınması ile zeytin sahası tesis edilmesine ilişkin usul ve esaslar Enerji Bakanlığı tarafından belirlenecek, diyerek noktayı koymuşlar. Yani Bakanlık Parababalarının işine hangisi gelirse o yönde bir belirleme yapıp geçecek.

Zeytincilikten geçimini sağlayan çiftçimiz-köylümüz ne olacak?

Ona da çare bulmuş AKP’giller. Yasa teklifi kapsamında yeni tesis edilecek zeytin bahçeleri ile taşınacak zeytin ağaçları için Hazine’ye ait yerlere ihtiyaç olursa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca uygun görülenler, zeytinliği kamulaştırılanların da talebi doğrultusunda rayiç bedel üzerinden 10 yıl süreyle doğrudan kiraya verilecek. Çiftçi tarumar olacak, zeytinliği gidecek, taşındı, kesildi, zeytin ağaçları bir anlamda haşat edildi, üstelik bir de başka bir alanı kiralayacak, orada akıbetini bilmediği bir mücadeleye atılacak. Kaç yıl boyunca zeytin alamayacak? Bu arada nasıl geçinecek? AKP’giller’in ilgi alanına girmiyor bunlar…

Üstelik bir de kalkmışlar, zeytinliklerimizin yerini, doğamızı, suyumuzu, havamızı, toprağımızı zehirleyen madenlerin doldurmasını“kamu yararı” olarak sunuyorlar.

Geçmişte Danıştay bu yasa teklifini iptal etmiş ve asıl kamu yararının zeytinliklerin korunması olduğunu, bu düzenlemenin “telafisi güç, imkânsız, zararlar doğuracağını” belirtmişti.

Ülkemizin tarihsel zenginliklerinden olan zeytinliklerimizin yok edilmesi, hem zeytin ve zeytinyağı üreticisine, hem tüketiciye-halkımıza hem de ülkemize telafisi çok zor zararlar verir. Madencilik faaliyetleri, o madenin sahibi olan Parababalarına kâr sağlar sadece, onların küplerini doldurur. Bir de buradan alacağı komisyonlarla AKP’giller’in küplerini doldurur.

Ama binlerce yıldır bu topraklarda yaşayan anıt ağaçlarımız zeytinlerimiz tarihimizin, kültürümüzün, ülkemizin ve halkımızın zenginliğidir. Bir avuç Parababasının ve onların kâr düzeninin bekçisi AKP’giller’in çıkarları için feda edilemez.

Toprağın üstündeki tüm doğal güzellikler ve zenginlikler toprağın altındaki madenlerden değerlidir.

30 Haziran 2025