Dedenin Dedikleri Halk Dersleri Dokuzuncu Ders: Hür Girişim Gücü

Halkın Kurtuluş Yolu Gazetesi’nin notu:
Sosyalist Gazetesi’nde yayımlanan“Dede Hande” imzalı, “Halk Dersleri-
Dedenin Dedikleri” başlıklı “Öğreti”ler Sosyalist Gazetesi’nin 8 Aralık 1970
tarihinde yeniden yayım hayatına atılmasıyla birlikte yayımlanmaya başlar.
“Öğreti”ler Hikmet Kıvılcımlı’nın kısa (not tarzındaki) yazılarıdır. Biz de Kıvılcımlı
Usta’nın bu tarzına uyarak her sayımızda bir “Öğreti”yi yayımlayacağız.
Yazılar, 8 Aralık 1970 yılında başlar, 13 Nisan 1971 yılındaki 24’üncü sayıda
sonlanır. (Bazı sayılarda yayımlanmamıştır.) “Öğreti”ler tamamlanmamış
görünüyor. Kaldı ki, 27 Nisan 1971 tarihli 25’inci sayıyla da Sosyalist Gazetesi
12 Mart Faşizmince yasaklanır. Yayımı durdurulur. Hikmet Kıvılcımlı da idam
fermanıyla aranmaya başlar…
İşte aşağıdaki yazıların tarihçesi budur…
“Öğreti”leri, eksik de olsa yayımlamayı, yeni kuşaklara aktarmayı bir
görev bildik. Hele de İşçi Sınıfımızın Örgütlenme-Grev-Direniş mücadelesinin
yükseldiği şu günlerde…

Alışveriş neden öyledir?

Sırası gelirse orasını da anlatırız. Uzuncadır. Anlaşılmaz şey değildir. Anlaşılmaması için anlatılmaz şey haline sokulmuştur. Şimdilik yalnız şu kadarcığını söyleyelim: Hani, “beşibiryerde” Partilerimizin, beş vakitte öve öve göklere çıkardıkları: “Özel Teşebbüs”, “Hür Girişkinlik” vb. dedikleri tutum yok mu?

İşte, işçinin alınyazısını bu kerte pamuk ipliğine bağlayan düzen odur. Bin tane küçük esnaf tezgâhının dokuyamadığını bir işverenin makinesi dokudu mu, bin esnafın, dükkânını kapayıp, bir işverenin fabrikasında iş araması gerekir.

Bir işverenin ise, maksadı işsizlere sahiden “işvermek” değildir; daha az işçiyle, daha çok kâr etmektir. Onun için sokağa düşen işsizlere “işver”eceğine “boşveriverir”!

“Özel girişkin” der ki:

“­- Ben nasıl işyerimi işletip, işletmemekte Hür isem, siz işçileri de işleyip işletmemekte (Grev yapmamak şartıyla)! Hür bırakıyorum.”

İşçiler : “Canım, sen bin kişinin çalışma yollarını kestin, aldın. Biz senin fabrikandan başka yerde dokuma işi bulamazsak, nasıl yaşarız?” diyemezler. Başlarının çaresine bakmakta “Hür”dürler.

Büyük Millet Meclisimizde altın gibi kıymetli “beşibiryerde” Partilerimizin dört elle sarıldıkları “Hür Teşebbüs” budur. “Büyük dostumuz” Birleşik Amerika Devletlerinin bize yardım için şart koştuğu “Hür Ekonomi Düzeni” budur. Türkiye’mizin bütün gelir giderlerinin hesabını tutmak üzere başımıza oturan Konsorsiyum’un, beşibiryerde “Partiler üstü” beş yıllık plânlara ruh ve madde verdiği “Hür Kalkınma” budur.

Acaba biz, bir fabrikanın bin küçük üretmeni işsiz bıraktığını örnek verip, bütün Türkiye için hüküm verirken yanılıyor muyuz? İnsanların rızkını bir yerde kesen işverene karşı, Ulu Tanrım başka yerde yeni nasipler bağışlamaz mı?

Bu işveren dediğin, hâşâ, Allah değil ya!

Öyle demek düşer, amma tüm Türkiye’nin Başbakanlık İstatistikleri ortada. Geçmiş 5 yılımıza bakalım. 1955 yılı yapılan Nüfus sayımına göre: köylerimizde 17 küsur milyon kişi yaşarken, 1960 istatistiklerine göre aynı köylerimizde 16 küsur milyon kişi yaşıyor.

Nerelere gitmiş o yüz binlerce köylü vatandaşlarımız? Ölmüşler mi?

Hayır.

Göğe mi çıkmışlar? Yahut yerin dibine mi batmışlar?

Olamaz.

Ne olmuşlar?

Şehirlerimize göçmüşler.

Çünkü gene Başbakanlık İstatistiklerine göre Şehir nüfusumuz 1955 yılı 6 küsur milyon iken 1960 yılı 7 küsur milyona yükselmiş. Demek, her yıl on binlerce yurttaş köylerden şehirlere iş aramaya koşmuş.

İkinci Cihan Savaşı’ndan önce böyle bir akın yoktu. İkinci Cihan Savaşı’ndan sonra bu akın neden oldu?

İşverenlerimizin, Amerikan parası ve öğüdü altında, her ne pahasına olursa olsun “Hür Kalkınma” uğrunda “Özel Sermaye” düzeni, çift parti, az parti, çok parti, bir parti-beş parti, çift parti, az parti, çok parti, bir parti-beş parti ve beş parti-bir parti…) gibi aşık oyunu ile, vardı geldi, Konya altı saat Politikası niçin oynanıyor?

Her gün sayıları ve denemeleri büyüyor. İşçi Sınıfımızı şaşırtmak, daha kolay sömürmek için.

(Yıl: 1, Sayı: 24, 13 Nisan 1971)